أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
95
قانون ( فارسى )
اگر سنگ را گرم كنند و سركه بر آن پاشند و بخار كند و جاى نيش زده را بر آن بخار گيرند منفعت بينند . آبپز سپوس ، آبپز گزنه و آبپز بابونه هركدام را بر جاى نيش كژدم بمالند يا بپاشند خوب است . آب دريا را گرم كنند و برجاى نيش پاشند . افشرهء شبدر و آبپز شبدر در تسكين درد نيش كژدم اثر شگفتانگيز دارند . نفط سفيد گرم شده دارويى بسيار تأثيربخش و خوب است . وزغه در روغن زيتون بپزد و روغن زيتون را به گرمى برجاى نيشزده بچكانند ، بسيار خوب و عجيب است . كژدم جراره ( دمكشان ) . اين نوع از كژدمها تن بندبند و انگدان مانند دارند . نك دمشان باريك و تيز است . سم آنها بسيار قوى است . در خوزستان و بويژه در عسكر مكرم خوزستان بسيارند و در جايى كه انگدان بسيار است زياد پيدا مىشوند . اگر كسى را نيش بزنند ، شخص فورا هيچ احساس دردى نمىكند . فرداى آن روز يا بعد از فرداى آن روز به درد مىآيد . بعد از آن شخص بسيار افسرده مىشود ، رنگ رخسارهاش تغيير مىيابد و ممكن است به يرقان مبتلا شود . زبانش ورم مىكند ، جاى نيش چركين مىشود ، خون مىشاشد ممكن است مدفوعش حبس شود و رخ داده كه نيش زده مرده است . به درد آمدن با تپش قلب شروع مىشود و سرانجام نيش زده غش مىكند . اگر درد كم بود نبايد فريب بخورى و اهميت ندهى ؛ نيش كژدم جراره بسيار سمى و بدجنس است . علاج بعد از علاج عمومى - كه مىدانى - بهترين عمل آن است كه جاى نيشزده را داغ كنى . داروهاى تناولى كه در علاج نيش كژدم دمكشان مفيدند ، عبارتند از : آب كاهوى تلخ ، آب كاسنى بيابانى ، آبجو و نوشيدن و خوردن هرچه كه حرارت را فرونشاند ، بويژه وقتى كه التهاب زياد باشد خوب است . قاوت سيب را با آب سرد بخورند از علاجهاى درجه اول است . بعضى گويند : بيخ مريم نخودى كوهى را با آب سرد بخورند خوب است . برخى گويند : زنجبيل شامى بخورند خوب است . داروى تركيبى خوبى كه در علاج نيش كژدم جرار به كار مىآيد و آن را ترياق عسكرى مىنامند . از قرار زير است . نسخه : پوست كبر ، كوشاد ، خاراگوش رومى ، زراوند غلتان ، اناريجه ، كاسنى بيابانى خشكيده ، برگ